Red Purple Black
Kurdistanigawre@gmail.com
عێراق له‌ پاش هه‌شت ساڵی ئازادبوون دانا مه نمى

ڕوخاندنی ڕژێمه‌ تاک ده‌سه‌ڵاته‌که‌ی پارتی به‌عسی عه‌ره‌بی سۆشیالیستی ، له‌ ساڵی 2003 دا سه‌ره‌تایه‌ک بوو بۆ عێراقیه‌کان تا ده‌ستبکه‌ن به‌ ڕه‌خساندنی زه‌مینه‌یه‌کی نوێ له‌ وڵاته‌که‌یاندا بۆ هێنانه‌ ئارای ژینگه‌یه‌کی دیموکراسیانه‌ که‌ ئه‌زموونێکی نوێ بوو بۆیان.

ئه‌م سیسته‌مه‌ نوێیه‌ی دیموکراسی له‌ عێراقدا وه‌ک زۆرێک له‌ چاودێرانی سیاسی جه‌ختیان لێده‌کرده‌وه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی زۆرێک له‌ وڵاتانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا نه‌بووه‌ ، له‌وانه‌ کۆماری ئیسلامی ئێران.

ئێران ، وڵاته‌ دۆسته‌که‌ی ئۆپزسیۆنی عێراقی به‌تایبه‌تی لایه‌نه‌ شیعه‌کان ، له‌ ساڵی 2003 ه‌وه‌ وه‌ک گه‌وره‌ به‌رپرسانی عێراقی و هاوپه‌یمانانیش باسیان ده‌کرد و باسیشی ده‌که‌ن به‌رده‌وامه‌ له‌ ده‌ستێوه‌ردانی کاروباری ناوخۆی عێراقدا.

وه‌نه‌بێت هه‌ر ته‌نها کۆماری ئیسلامی ده‌ستی له‌ ناو ڕووداوه‌کانی عێراقدا هه‌بێت ، زۆرێک له‌ وڵاتانی تری دراوسێی عێراق ، هه‌ر یه‌ک و به‌پێی به‌رژه‌وه‌ندی خۆی ئه‌جه‌ندای تایبه‌تی هه‌یه‌ و کاریشی بۆ کردووه‌، له‌وانه‌ تورکیا و شانشینی عه‌ره‌بستانی سعودیه‌ و سوریا.

عیراق به‌ شه‌ڕێکی خوێناوی ناوخۆییدا ڕۆیشت ، شیعه‌کان و سوننه‌کانی وڵاته‌که‌ یه‌ک ئه‌وی تری گوناهبار ده‌کرد به‌وه‌ی له‌پشت ئه‌و شه‌ڕه‌وه‌ن که‌ هه‌زاران که‌سی تیادا کوژران.

متمانه‌ به‌ یه‌ک نه‌کردنی لایه‌نه‌ عێراقیه‌کان یه‌کێکه‌ له‌ گرفته‌ سه‌ره‌کیه‌کانی عێراقی به‌شه‌ڕ وێرانبوو.

له‌پاش هه‌ڵبژاردنه‌که‌ی مانگی 3 ی ساڵی 2010 ، ناکۆکیه‌ سیاسیه‌کان گه‌یشته‌ ئه‌و ئاسته‌ی پێکهێنانی حکومه‌ت بۆ نزیکه‌ی نۆ مانگ دوا بکه‌وێت و لایه‌نه‌کان به‌ گه‌وره‌ و بچوکیانه‌وه‌ بکه‌ونه‌ سه‌ردان کردنی وڵاتانی ناوچه‌که‌ به‌ گشتی و وڵاتانی دراوسێش به‌ تایبه‌تی بۆ چاره‌سه‌رکردنی ئه‌و قه‌یرانه‌ سیاسیه‌ی عێراقی نوێی گرتۆته‌وه‌.

ئه‌و جۆره‌ هه‌نگاوانه‌ش ده‌رفه‌ته‌کانی بۆ ده‌ستێوه‌ردانی ده‌ره‌کی له‌ عێراقدا زیاد کردو هۆکارێکیش بوو بۆ هه‌روادێ و زیادبوونی گومانه‌کانی عێراقیه‌کان له‌وه‌ی وابه‌سته‌ بوون به‌ وڵاتێکه‌وه‌ که‌ ناوی عێراقه‌ له‌لایه‌ن ڕێبه‌رانی عێراقیه‌وه‌ مه‌سه‌له‌یه‌ک نییه‌ گرنگی پێبدرێت. عێراقیه‌کان ده‌ڵێن چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کان ده‌بێت له‌ به‌غداد بێت نه‌ک له‌ پایته‌خته‌کانی تر.

له‌ ساڵی 2003 وه‌ هه‌موو هه‌نگاوێکی سیاسی عێراق به‌ گونجاندن و ڕێکه‌وتنی سیاسیانه‌ بووه‌ ، واته‌ ئه‌وه‌ی پێی ده‌ڵێن ته‌وافوق.

پێکهێنانی حکومه‌ته‌کانیش به‌مه‌ی ئێستاشه‌وه‌ هه‌ر له‌سه‌ر بنچینه‌ی هاوبه‌شیکردن بووه‌. عێراقیه‌کان نه‌یانتوانیوه‌ حکومه‌تێک پێکبێنن له‌ سه‌ر بنچینه‌ی زۆرترایه‌تی ، هه‌رچه‌نده‌ له‌ ئێستادا لێره‌ و له‌وێی به‌غدادا ئه‌ جۆره‌ بیرکردنه‌وه‌یه‌ قسه‌ی له‌سه‌ر ده‌کرێت و بۆته‌ بابه‌تێک بۆ گفت و گۆ ، به‌ڵام تا چه‌ندێک ئه‌و بیرۆکه‌یه‌ سه‌رده‌گرێت ، هێشتا دیار نییه‌.

عێراق که‌ وڵاتێکی فره‌ نه‌ژاد و فره‌ ئایین و ئاینزایه‌ ، پێویستی به‌ ڕێکخستنێکی بابه‌تیانه‌ هه‌یه‌ تا بتوانرێت هاوسه‌نگیه‌کی به‌رچاو له‌ هاوکێشه‌کانی به‌ڕێوه‌بردنی عێراقدا بێنه‌ ئاراوه‌ و له‌وێشه‌وه‌ نه‌خشه‌سازی بۆ ئاینده‌ی وڵاته‌که‌ بکرێت

مه‌رجی گه‌ڕانه‌وه‌ی متمانه‌ی نێوان پێکهاته‌کانی عێراق و دابه‌شکردنی یه‌کسانانه‌ی داهاته‌کانی عێراق له‌سه‌ر بنچینه‌ی ڕێژه‌یه‌کی دروستی دانیشتوان و به‌شداریه‌کی ڕاسته‌قینه‌ی پێکهاته‌کان له‌ نێوه‌نده‌کانی بڕیارداندا و ده‌ستبه‌ردار بوون له‌ دیارده‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ پایته‌خته‌کانی تر ، ئه‌مانه‌ وه‌ک چاودێران جه‌ختی لێده‌که‌نه‌وه‌، ده‌روازه‌یه‌ بۆ نه‌هێشتنی یان هه‌ر هیچ نه‌بێت که‌م کردنه‌وه‌ی ئه‌و بۆشاییه‌ی که‌وتۆته‌ نێوان خه‌ڵک و ده‌سه‌ڵات له‌ عێراقدا و سه‌ره‌تای ڕێگه‌یه‌کیش ده‌بێت وه‌ک ده‌گوترێت بۆ ساڕێژ کردنی ئه‌و زامانه‌ی هه‌ر یه‌که‌یان ڕه‌گ و ڕیشه‌ی مێژوویی خۆی هه‌یه‌ له‌ عێراقدا.

هه‌تا ئێستاشی له‌گه‌ڵدا بێت سه‌قامگیری سیاسی له‌ عێراقدا نه‌هاتۆته‌ ئاراوه‌ و زۆرێک له‌ ڕێبه‌رانی عێراقیش هێنده‌ی ئه‌وه‌ی کار له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی تاک لایه‌نه‌یان ده‌که‌ن و گوێ به‌ ڕێنوماییه‌کانی وڵاتانی تر ده‌ده‌ن ، هێنده‌ نه‌ کار له‌سه‌ر عێراقی بوونی خۆیان و نه‌ کاریش له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی عێراق ده‌که‌ن.

هه‌شت ساڵ پاش ده‌ستپێکردنی مێژوویه‌کی نوێ له‌ عێراقدا ، هێشتاش کورده‌کان کێشه‌ی هه‌ڵپه‌سێردراویان له‌گه‌ڵ به‌غدادا ماوه‌ ، وه‌ک یه‌کلایی کردنه‌وه‌ی چاره‌نوسی ناوچه‌ جێناکۆکه‌کان ، بودجه‌ ، کێشه‌ی سووته‌مه‌نی و ووزه‌ ، هێزی پێشمه‌رگه‌ی کوردستان ….هتد. شیعه‌کان ئه‌و متمانه‌یه‌ به‌ عه‌ره‌به‌ سوننه‌کان ناکه‌ن تا پۆسته‌ هه‌ستیار و سه‌ره‌کیه‌کانی وڵاته‌که‌یان له‌ده‌ستدا بێت و سوننه‌کانیش ناخوازن شیعه‌کان خاوه‌نی یه‌که‌م و دوا بڕیار بن له‌ عێراقدا، ئه‌م ئاڵۆزیانه‌ش هاوکاته‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی یه‌ک به‌ یه‌کی پێکهاته‌کان به‌ چاوی پڕ گومانه‌وه‌ له‌ به‌رامبه‌ره‌که‌ی ده‌ڕوانێت.

که‌واته‌ جێی خۆیه‌تی بپرسین ، هه‌شت ساڵ پاش ئازادکردنی عێراق ، ئاینده‌ی ئه‌م وڵاته‌ به‌ره‌و کوێ؟؟؟

Share