Red Purple Black
Kurdistanigawre@gmail.com
دەیبینى ئەى رەقیب چۆن ماوە قەومى کورد زمان ..... مەلابەختیار

MALA BAXTYARدەقى وتارى هەڤالڕ مەلا بەختیار، لێپرسراوى دەستەى کارگێڕى یەکێتیى نیشتمانیى کوردستان، لەکۆنگرەى پارتى ئاشتى و دیموکراسى، رۆژى 14/10/2012، لەئەنقەرەى پایتەختى تورکیا.
بەڕێزان هاوسەرۆکى پارتى ئاشتى و دیموکراتى
گوڵتان کشاناک و سەڵاحەدین دەمیرتاش
سەرپەرشتیارانى کۆنگرە
نوێنەرى حزبە کوردستانییەکان
ئەندامانى پەرلەمانى تورکیا
نوێنەرى سەفارەتە بەڕێزەکان
میوانانە ئازیزەکان
پێشەکى پێمخۆشە، بەناوى رۆحى سەوزى مام جەلال، جەلال تاڵەبانى، سەرۆک کۆمارى عیراق و سکرتێرى یەکێتیى نیشتمانیى کوردستان، رۆحى سەوزى، کە نوێنەرى راستەقینەى دیموکراسییە لەناوچەکەدا، کە جێگەى متمانەى گفتوگۆیە بۆ چارەسەرکردنى کێشە سیاسییەکانى عیراق و ناوچەکە، سڵاوى مام جەلال بە یەکە بەیەکەى ئێوە دەگەیەنم.
ئیجازەم بدەن، شیعرێکى شاعیرێکى گەورەى کورد، دڵدار، خەڵکى کۆیە-ى ئاوەدانء قارەمان، شیعرێکى ئەو دەستکارى دەکەم و بۆتان دەخوێنمەوە. شیعرى ئەى رەقیب.
دەیبینى ئەى رەقیب
چۆن ماوە قەومى کورد زمان
بۆت دەرکەوت نایشکێنآ سەنگەرەکانمان تۆپى زەمان
کوان ئەوانەى دەیانوت کورد مردووە
مەرد بن، ببینن، چۆن کورد زیندووە
قەت نانەوآ ئاڵاى کوردایەتیمان
ئازیزان..
جگە لەسڵاوى جەنابى مام جەلال و ئەنجومەنى سەرکردایەتى یەکێتیى، پێمخۆشە سڵاوى گوڵەهەنارەکانى هەڵەبجەى شەهیدتان بۆ بێنم، سڵاوى گوڵەهەنارەکانى هەڵەبجەى شەهید، سڵاوى گوڵە گەنمەکانى گەرمیانى ئەنفالستانى کوردستان، سڵاوى دۆڵى بازێى کیمیابارانکراوى بادینان، سڵاوى کەرکوک ء خانەقین و ژەنگار، ئازارى ویژدانى نەتەوەى کورد. سڵاوى سلێمانى، هەولێر، کەرکوک، دهۆک، لەئێوە لەدیار بەکر، لەدەرسیم، لەهەکارى، لەئەرز رووم.. سڵاو لەئێوە.
سڵاوى سلێمانى و کەرکوک و خانەقین و دهۆک، لەسنە، لەمەهاباد، لەسەقز، لەکرماشان، لەورمآ، لەقامیشلۆ، لەعامودا.
سڵاو..
سڵاوتان لێبآ ئەى تێکۆشەران، سڵاوتان لێ بآ ئەى ئازادیخوازان، سڵاوتان لێ بآ، ئێوە، لەئەنقەرە، لەئەستەمبول، لەهەموو شارەکانى تورکیا، هاوشانى تێکۆشەرانى ئازادیخوازى بەشەکانى ترى کوردستان، لەسەنگەرى ئازادین، لەسەنگەرى کوردایەتین، لەسەنگەرى رزگاربوونن.
ئازیزان...
کۆنگرەکەتان لەهەلومەرجێکى چارەنوسسازى رۆژهەڵاتى ناوەڕاست دەبەستن، هەلومەرجێک، کە حکومەتە دیکتاتۆرەکان دەڕوخێن، ئەوانەى دەڕوخێن دەچنە سەر رێگەى دیموکراسى، ئەوانەى ناڕوخێن، هەر دەبآ ببن بەدیموکراسى، رێگەیەکى تریان لەبەردەمدا نییە.
دەبآ رۆژهەڵات، لەم 10-15 ساڵەى ئاییندەدا، هەموو وڵاتانى رۆژهەڵات ببێت بەدیموکراسى، مافى دیموکراسى کۆمەڵەکانى خۆیان بەدیبهێنن، مافى نەتەوەکان بەدیبهێنن، لەناو ئەواندا مافى چارەنووسى دیموکراسى نەتەوەى کورد، لەهەر چوار پارچەکەى کوردستان دەبێت بەدیبێت.
ناکرێت جارێکى تر حکومەتەکان، لەچاو عوسمانییەکان، لەچاو سەفەوییەکان، لەچاو فاشستەکان، لەچاو دیکتاتۆرەکان، لەچاو داگیرکەران، تەماشاى مافى دیموکراسى گەلان بکەن، تەواو ئەو سەردەمە.
مێژوو جارێکى تر ناگەڕێتەوە بۆ دیکتاتۆرەکان، مێژوو، مێژووى دیموکراتەکانە، مێژوو، مێژووى ئازادیخوازەکانە، مێژوو، مێژووى پێشکەوتن و مەدەنییەت و مافى چارەنوسى گەلانى بێبەشکراوە لەمافى چارەنوس.
بامێژوو بخوێننەوە، ئەگەر شانازى بەمێژووەوە دەکەن، بامێژوو بەباشى بخوێننەوە، لە هەر بەشێکى کوردستان دەخوێننەوە با بیخوێننەوە. ئەوە میرى بۆتان، ئەوە دەرسیم، ئەوە ئاگرى داخ، ئەوە عوبەیدوڵڵاى نەهرى، ئەوە شێخ مەحمود، ئەوە سمکۆ، ئەوە قازى محەمەد. ئەوەش راپەڕینى کوردستانى عیراق، ئەوەش فیدراڵى کوردستانى عیراق، ئەوەش جەنابى مام جەلال، ئەوەش جەنابى سەرۆک بارزانى.
مێژوو چى دەڵێت، دەڵآ داگیرکەر ناتوانآ ئیرادەى دیموکراسى و چارەنووسى نەتەوەکانى سەر زەوى لەناوبەرێت، داگیرکەر دەبێت بێتە سەر رێگەى راست. میللەتان هەمیشە لەسەر رێگەى راستن.
ئازیزان...
لەم سەدەیەدا، چوار نەتەوە لەرۆژهەڵاتى ناوەڕاستدا هەیە، چوار نەتەوەى گەورە. تورک دەسەڵاتى هەیە، عەرەب چەندین دەسەڵاتى هەیە، فارس دەسەڵاتى هەیە، یەک نەتەوە، نەتەوەیەکى گەورەى پەنجا ملیۆنى، مافى سیاسى نییە لەسآ بەشى کوردستان. لەسەد ساڵى رابردوودا، ئەگەر مافى سیاسى دیموکراسى نەتەوەى کوردیش بدرایە، بەبآ گومان رۆژهەڵات لەسەد ساڵى رابردوودا، ئەو هەموو کێشەو کوشت و کوشتارو زیانى ئابوورى و لەناوچوونى دێهات و شارو ئەو بەدبەختییەى بەسەرنەدەهات.
ئێستاش، با نەتەوەى عەرەبى برامان، نەتەوەى فارسى برامان، نەتەوەى تورکى برامان، بزانن ئێمەى کورد، بەرەو ئاشتى و برایەتى بەرێگاوەیەن، بەرەو دیموکراسى بەڕێگاوەین. ئێمە نامانەوێت خوێنى تورکێک، فارسێک، عەرەبێک بەدەستى کورد بڕژێت، ناشمانەوێت خوێنى هیچ کوردێک بەدەستى ئەوان بڕژێت. ئەوانە بەیەکەوە دیموکرات بین، بەیەکەوە ئازادیخوازبین، بەیەکەوە رۆژهەڵات و وڵاتەکانمان ئاوەدان بکەینەوە. بەیەکەوە کێشەکانمان چارەسەر بکەین، بەیەکەوە خزمەتى ژن بکەین، خزمەتى مندالڕ بکەین، خزمەتى تەندروستى بکەین، خزمەتى جوانى بکەین، خزمەتى سەیران بکەین، خزمەتى پێشکەوتن بکەین.
ئەوروپا (150) سالڕ شەڕى کرد، فەڕەنسى، ئەڵمانى، نەمساوى، هەنگارى، بەریتانى، ئیتاڵى، ئیسپانى، رووسى، ئەمە نەتەوە گەورەکانى ئەوروپا بوون، (150) سالڕ لەگەلڕ یەک شەڕیان کرد، بەڵام دوایى پەنایان بۆ دیموکراسى، پەنایان بۆ مافى چارەنووس، پەنایان بۆ سەربەخۆیى ئەم دەوڵەتان بردو ئەوروپا ئێستا بۆتە پێشەنگى کاروانى پێشکەوتن و ئاوەدانى لەدنیادا. ئەگەر بەردەوام بوونایە لەشەڕ، هەرگیز ئەم پێشکەوتن و سەرکەوتنەیان بەدەستنەدەهێنا، کە لەئەوروپا بەدەستهاتووە.
ئێمەش دەتوانین ئەمە بکەین، بەمەرجێک ئارام بین، ئاشتیخواز بین، مافى یەکتر بسەلمێنین، نەتەوەى کورد، چەرکەس، ئەرمەنى، بلوجى، هەرچى گەلانى رۆژهەڵاتە بەمافى خۆى بگات.
ئازیزان..
من دەمەوێت بۆ مێژوو، ئێوە (85) سالڕ بۆ دواوە بگەڕێنمەوە، (85) سالڕ لەمەوبەر (عێبە الامم)، رێکەوتننامەى سێڤرى بۆ باشووى کوردستان سەلماند، رێککەوتنامەى سێڤر، وەک ئەم ئەزموونە فیدراڵییەى ئێمە، مافى ئێمەى سەلماند. من دەپرسم، دەوڵەتى تورکیا ئەوکاتە نەیهێشت رێککەوتانەى سێڤر سەربکەوێت، سێڤرى کرد بەلۆزان، لۆزان-یشى لەناو برد.
من لەئێوە دەپرسم، لەدەوڵەتى تورکیا دەپرسم، لەحزبى عەدالەو تەننمییە دەپرسم، لەجەهەپە دەپرسم، لەپەرلەمانى تورکیا دەپرسم، ئەگەر ئەوکاتە رێککەوتنامەى سێڤر بۆ ئێمە جێبەجێبکرایە، لەهەشتا ساڵى رابردوودا، چ ئاوەدانییەکء پێشکەوتنء پەیوەندییەکى ئابووریىء ئاشتى، لەنێوان ئێمەو گەلانى تورکیا، لەنێوان ئێمەو ئێران، لەنێوان ئێمەو عیراق، لەنێوان ئێمەو سوریا دەهاتەدى؟ (85) سالڕ بەفیڕۆ رۆیشت.
ئێستا بەئەزموونى فیدراڵى کوردستانى عیراق، پەیوەندیی باشمان لەگەلڕ دەوڵەتەکان هەیە، ئاشتى و ئارامى هەیە، پەیوەندى بارزگانى ئێمە زۆر لەئاوەدانی و لەفراوان بووندایە. ئەمە دەیسەلمێنێت ئەزموونى فیدرالڕ، ئەزموونى دیموکراسى لەکوردستانى عیراق، دەیسەلمێنێت کورد بەمافى دیموکراسى بگات، دەتوانآ برایەتى و دۆستایەتى گەلانى ناوچەکە بکات.
ئەو وانەیە لەمێژوو وەربگرین، وانەى پەیماننامەى سێڤرو لۆزان لەمێژوو وەربگرینء دووبارە نەبێتەوە، تازە نابێت دووبارە ببێتەوە. نەدەتوانن جارێکی تر رێککەوتننامەی سایکس بیکۆ جارێکى تر بەسەرماندا فەرزبکەنەوە، نە دەشتوانن جارێکی تر رێککەوتننامەی لۆزان بەسەرماندا بسەپێننەوە. کەوابێ عەقڵ، مەنتیق، لێپرسراویەت، ویژدان، ئەرکی ئەم قۆناغە داوا لەئێمە دەکات، هەموومان پەنا بۆ دیموکراسی بەرین، هەموومان ئاڵای شەکاوەی دیموکراسی بەرزبکەینەوە. تەنیا بەدیموکراسی، بەدابین مافی چارەنووسی نەتەوەکانء گەلان، مافى مرۆڤ، بەبآ گومان رۆژهەڵاتى ناوەڕاست ئێجگار پێشدەکەوێت.
وازبێنن لەو قسەیەى فڵان تیرۆریستە، پەکەکە تیرۆریستەو حزبى دیموکرات تیرۆریستەو کۆمەڵە تیرۆریستە، ئەم قسەیە باوى نەما.
ماندێلا تیرۆریست بوو، بوو بەسەرۆکى باشوورى ئەفریقا، یاسر عەرەفات تیرۆریست بوو، بوو بەسەرۆکى فەڵەستین، بارزانى تیرۆریست بوو، بوو بەرەمز، جەلال تاڵەبانى تیرۆریست بوو، بوو بەسەرۆک. هۆشى منە تیرۆریست بوو، ئێستا جوانترین پیاوى مێژووە، کاسترۆ تیرۆریست بوو، بوو بەسەرۆک، هەموو ئەوانەى حکومەتەکان پێیان دەڵێن تیرۆریست، دەبن بەسەرۆک.
بۆیە هەتا زووە ئەم کێشەیەش لەتورکیاو کوردستانى تورکیا چارەسەر بکرێت باشە، ئێمە وەک یەکێتیى نیشتمانیى کوردستان، لەپێش هەمووشمانەوە سەرۆک مام جەلال، هەموو توانایەکى خۆى لەسەردەمى سەرۆک کۆمار تورگۆت ئۆزال خستۆتە کار هەتا ئێستا، یارمەتى هەموو لایەک بدەین بۆ ئەوەى ئەم کێشەیە چارەسەر بکەین.
هیواردارین و کۆتایى قسەکەم بەوە دەهێنمەوە، قسە زۆر دەبیستین، بەڵام بەکردەوە کێشە بنەڕەتییەکان، کێشە سیاسییەکانى کورد لەباکورى کوردستان چارەسەر نەکراوە، دەبێت چارەسەر بکرێت، دەبێت بەڕێز ئۆجەلان ئازاد بکرێت، ئەگەر ئازادى نەکەن کێشەکە چارەسەر ناکرێت.
هەمیشە رابەران، سیاسەتمەداران، کە دەخرێنە زیندانەوە گەورە دەبن، حکومەتەکان بچوک دەبنەوە، رابەرەکان گەورە دەبن لەزینداندا. زیندان خۆى بچووکە، بەڵام دەرەوەى زیندان هەمووى هى رابەرەکانە. لەبەر ئەوە تازووە ئازادى بکەن، کێشەکە چارەسەر بکەن، بچینە سەر رێگەى دیموکراسى و ئاشتى، هەر ئەوە تاکە رێگەمانە.
من خۆشحاڵم، خۆشحاڵم هەم وەک یەکێتیى، خۆشحاڵیشم دەبینم هەڤاڵەکانم لەبەشەکانى ترى کوردستان لەهۆڵەکە لەگەڵتانین.
لەکۆتایدا بەسەرهاتێکى خۆمتان بۆ دەگێڕمەوە، من ساڵى (1977) دەهاتم بۆ ناوچەى هەکارى، پێشمەرگە بووین، شتێک پێشمەرگایەتیمان کردووە، پانزە سالێک، زۆر نییە.
دەهاتین بۆ هەکارى، من و شەهید رەسولڕ مامەند بووین، گەیشتینە نزیک شاخى داڵانپۆ، لەنزیک گوندى ماسى ڕۆ، دەچووین بۆ پێشوازى مام جەلال دەهاتەوە، (19/7/1977) بوو، باش باش ئەو مێژووەم لەبیرە، شوانێک-م بینى، خەڵکى یەکێک لەگوندەکانى هەکارى بوو، جلى کوردى لەبەر بوو، جامانەى لەسەر بوو، جوان، تەمەنى 14 سالڕ 15 سالڕ دەبوو، ماچم کرد، شەهید رەسولڕ مامەند وتى: بۆ ماچى دەکەیت؟ وتم یەکەمجارمە کوردى تورکیا دەبینم.
ئێستا لەدواى ئەوەى کە یەکەمینجارم بوو شوانێکى خەڵکى هەکاریم بینیووە، ئێستا لەئەنقەرە لەکۆنگرەى هەزاران هەزار کورد، لەپێناو دیموکراسى بەشداریى دەکەم.
سڵاوتان لێبێت، چاوتان ماچ دەکەین، خۆشحاڵین دەتانبینین سوورن لەسەر مافەکانتان، خۆشحاڵین دەتانبینین سەربەرزن، دڵنیام ئەم رێگەیە، رێگەى حەماسەت و کوردایەتیان، هەر دەگات بەئامانجى سەرکەوتن، بەڕێز ئۆجەلان-یش بەردەبێت، مافى سیاسیشتان وەردەگرن، دڵنیام، ئەمە مێژووە مێژوو.
مێژوو دەڵێت: ئازادى هەر دێتە دى، دیموکراسى هەر دێتە دى.
بژى ئێوە، بژى نەتەوەى کورد، بژى هەموو دیموکراتخوازەکانى ناوچەکە.

 

 

Share