Red Purple Black
Kurdistanigawre@gmail.com
شەكرە مەجید: هەندێك لە ژنانی وڵاتی من خۆیان چەوسێنەری خۆیانن

 

shakra_majedشەكرە مەجید: هەندێك لە ژنانی وڵاتی من خۆیان چەوسێنەری خۆیانن
:مەعروف سرێشمەیی 
شەكرە مەجید عەلی، لە شاری خورماتوو لە دایك بووە، دەرچووی فاكەڵتی (یاسا)یە، لە لە ساڵی 2005 ەوە دەست داوەتە نووسین، ئەندامی كارای لقی كەركوكی سەندیكای رۆژنامەنووسانی كوردستانەو سەرنووسەر و خاوەن ئیمتیازی گۆڤاری حەمرین“ە. لە چاوپێكەوتنێكی زاری كرمانجی رای دەگەیەنێت "ئێستاش ژنانی ئەم شارە ناتوانن بە گوێرەی پێویست سەردانی بارەگای رێكخراوەكانی ژنان بكەن، گوتیشی "ئەوا من لەسەدا پەنجای خەتاكە دەگەڕێنمەوە بۆ توێژی ژنان خۆیان.
* دەكرێ بەراوردێك بكەی لە نێوان كێشەی ژنان لە رابردوو و ئێستادا؟
-پێشتر بەهۆی حزبی بەعس و داب و نەرێتی كۆنی كۆمەڵگە، ئەو پەڕی بێ مافی و چەوساندنەوە دەرهەق بەژنان دەكرا. لە نێو كێشە گەلێكدا قەتیس مابوو، بەڵام لە دوای پڕۆسەی ئازادییەوە بە راستی ئەو زوڵم و زۆرییە بەڕاددەی جاران نەماوە واتە كێشەكانیان وردە وردە بەرەو نەمان دەچن، ئەمەش بە حوكمی ئەوەی چەندین رێكخراو كار بۆ دەستەبەر كردنی مافەكانیان دەكات، بەڕاستی ئێستا دەرفەتیان بۆ هاتووە ئەویش كە بتوانن جوڵە بكەن و بكەونە دوای ئەو بوارو مافانەی كە لێی بێبەش بوون، گۆڕانەكانیش لە هەموو بوارەكاندا روویداوە، ئێمە زۆر جار گوێ بیستی ئەوە دەبین كە ژن نیوەی كۆمەڵە پێویستە مافەكانی دەستەبەر بكرێت، بە داخەوە تاكو ئێستاش هەندێ پیاو لە كۆمەڵگای ئێمەدا هەیە ڕێگە بە ژنەكەی نادات بچێت بۆ كۆڕێكی شیعری یا فیكری لێرەدا ژنەكەی خۆی بە مافخوراو دەزانێت، بەڵام ئەگەر ژن توانای بڕیاردانی بێت ئەو كات هەست بە بوونی خۆی دەكات و ئەگەر كۆمەڵگە گەیشتە ئەو پلەیەی باوەڕی تەواوی بە هەموو مافەكانی ژناندا هێنا ئەو كاتە كێشەی ژن لە كۆمەڵگەی ئێمەدا نامێنێت ڕەنگیە ببێتی هاندرێك بۆ زیاتر بەشداریكردنیان لە كاری حزبی و حكومییەكان.
* لەگەڵ ئەوەی باست لەوەكرد كێشەی ژنان هەر بەردەوامن، لەم نێوەندەدا رۆڵی رێكخراوەكانی چی بووە؟
- وێڕای هەبوونی ژمارەیەكی زۆر لە رێكخراوەكانی كاركردن بۆ مافی مرۆڤ و رێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی، رێكخراوانی ژنان، لاوان ، بۆیە بۆ گەیشتن بە یەكسانی مرۆڤەكان و نەمان و كەمكردنی پێشێلكارییەكان كە بەرامبەر بەژنانی دەكرێت، رێكخراوەكانی ژنان هاتوونەتە كایەوە وبەڕاستی هەندێك لەوان توانیویەتی ئارمانجی خۆی بپێكێ وكاری جددی بۆ هۆشیار كردنەوەیان دەكات، لە لایەكی تریشەوە من وا هەست دەكەم ژنانی كوردستان بە گشتی وژنانی شاری خورماتوو بە تایبەتی خۆیان كەمتەرخەمن، ئەم شارە تا ساڵی (2003) شارێكی داخراو بووە بەهۆی ئەوەی لە ژێر چنگی داگیركەردا بووە ودواتریش كولتوری كۆمەڵایەتی زاڵ بەسەر ژناندا تا ئێستاش ژنانی ئەم شارە ناتوانن بە گوێرەی پێویست سەردانی بارەگای رێكخراوەكانی ژنان بكەن بۆ ئەوەی لە پەیڕەو وپڕۆگرامی ئەو رێكخراوەكانی ژنانیش نەیانتوانیبێت مافەكانی ژنان دەستەبەر بكەن ئەوا من لەسەدا پەنجای خەتاكە دەگەڕێنمەوە بۆ توێژی ژنان خۆیان، چونكە زۆرینەی ئەوان بە هیچ جۆرێك نایەنە دەرەوە، هەمیشە لە ماڵەوەن و سووچی دیواری ماڵەكانی خۆیان دەرەوە نازانن رێكخراوەكان چ كارێكی بكەن بۆ خزمەتی ئەوانە، بەڕاستی ئەمە كارێكی زۆر خراپە كە زۆرێك لە ژنان تێی كەوتوون.
* ئەگەر چی ژنی سیاسیی سەركەوەتوومان هەیە لە كوردستان، بەڵام وەك پێویست رۆڵیان پێنەدراوە بەرێزتان ئەمە بۆچی دەگەڕێنەوە؟
- بەڵێ‌ بوونی ژن لە دەسەڵات دەبێتە هۆكار بۆ ئەوەی یاساكانی بۆ بەرژەوەندی ژنان بگۆڕدرێ و لەو دەسەڵاتە كەڵك وەردەگرن وبەشانازییەوە دەڵێم نموونەی ژنانی سیاسیمان لەم وڵاتدا هەیە، بەڵام لەبەر چ هۆكارێك بێت وەكو پێویست خۆیان دەر ناخەن، من لەگەڵ ئەو بۆچوونە نیم كە دەڵێت دەسەڵات رێگرە لە پێشكەوتنی ژنان، ژنانی وڵاتی من خۆیان چەوسێنەری خۆیانن تاكو ئێستاش هەندێك لەوان لەماڵەوە وەكو كاڵا سەیر دەكرێن و ناتوانن بوونی خۆیان بسەلمێنن من پێم وایە لەسەرجەم بوارەكاندا لەناو ئۆرگان ودەزگا حزبییەكانەوە بگرە تاكو فەرمانگە و بەڕێوەبەرایەتییەكان و وەزارەتەكانیشدا خۆیان دەر بخەن و بوونیان هەبێت، نەك وەك ئەوەی ئێستا بە هەموو حزبە كوردستانییەكان رێژەی ژنانیان لە سەركردایەتی و مەكتەبە سیاسییەكاندا ژمارەی پەنجەكان تێپەڕ ناكات، بۆیە حەقە پەرلەمان هەڵوەستە لە سەر ئەوە بكات كە زیاد كردنی رێژە بە تەنیا زامنی كێشەكانی ژنان ناكات، بەڵكو دەبێت گۆڕانكاری تەواو بەسەر عەقڵییەتەكان و جۆری بیركردنەوەشیاندا بێت، چونكە هەتا لە ناخەوە بڕوا بە مەسەلەكان نەكرێت ناتوانرێت چارەسەری تەواویان بۆ بدۆزرێتەوە، بۆ سەركەوتنی ئەمەش دەبێت متمانەی جدی بدرێتە رێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی هەر ئەو رێكخراوانە دەبێت ژنان پێبگەیەنن تاكو لە رێگای هۆشیارییەوە هەست بە بوونی خۆیان بكەن ورێژەیان لە ناوەندەكانی بڕیاردا زیاد بێت.


* پێتان وایە رێگرییەكان چین لە برەدەم ژناندا؟
- من گەیشتومەتە ئەو قەناعەتە تا ژنان لە پەراوێزدا بمێننەوە و دەسەڵات بە دەست ژنانەوە نەبێت ئاڵ و گۆڕێكی قووڵ بۆ ژنان پێك نایەت، بە ڕاستی ئەمەش لە رێگەی بەشداریكردنیان لە سیاسەتدا مسۆگەر دەبێت، بەڵام بە داخەوە هەندێك لە ژنانی كۆمەڵگەی ئێمە تاكو ئێستاش بۆ دامەزراندنیان لە دامەزراوەیەكی حكومی پێویستیان بە ڕەزامەندی مێرد و باوك و برا هەیە، لەگەڵ ئەوەشدا دوو چاری هەندێ كۆت و بەندی كۆمەڵایەتی بوونە وەك هەڵاواردن و نەڕەخساندنی هەلی یەكسان لەگەڵ پیاودا، هەندێك لەوان هێشتا رانەهاتوون كە داكۆكی لە مافەكانی خۆیان بكەن، كەواتە كولتوری چەقبەستوی كۆمەڵگە یەكێكە لەو فاكتەرانە كە بوونە رێگر لە بەرەو پێشچوونی ژناندا، بۆیە پێویستە لە هیچ كاتێكدا خۆیان لە پیاوان بەكەمتر نەزانن و شان بەشانی پیاوان لە گشت كایەكاندا كار بكەن، هەروەها پێویستە لەسەر رێكخراوەكان هەوڵی جدی بدەن بۆ هێنانە دەرەوەی ژنان لە چوار چێوەی ماڵدا تا هەست بە بوونی خۆیان بكەن و ئەو بەربەستانە نەهێڵرێت هەر چەندە لەو ڕووەوە شارەكەمان لە چاو ساڵانی ڕابردوو ڕووی لە باشی كردووە بە رۆژانە دەبینین كچان و ژنان ڕوو لە لە رێكخراوەكان دەكەن، خوازیارم بەوەشەوە نەوەستن و هەنگاوی زیاتر بنێن.
* چوونێك هەیە لەسەر ئەوەی كە ئەو ژنانەی لە پۆستی باڵاشدان ئەوەندەی كار بۆ حزبەكانیان دەكەن نیو ئەوەندە كار بۆ ژنان و كێشەكانیان ناكەن، بۆچوونی بەرێزتان چیە لەسەر ئەمە؟
- وەكو خۆم ئەم بۆچوونە بەڕاست نازانم ، من چەندە كار بۆ حیزبەكەم دەكەم ڕەنگە دوو ئەوەندە بۆ ژنان بیكەم، دواتر وەرگتنی بەر پرسیاریەت جیاوازە لە كەسێكەوە بۆ كەسێكی تر ڕەنگە ئەوەی من لە دەست بێت لە دەستی تۆ نەیەت من هیوادارم كە لە پۆستی باڵادایە كاری جدی بۆ ژنان بكات لەگەڵ ئەوشدا من بە پێویستی دەزانم یاسایەك هەبێت بۆ ئەوەی رێژەی ژنان لەناو پۆستە باڵاكانی دەوڵەتدا زیاد بكات، تا لەو رێگەوە بتوانن خزمەت بە ژنانی كۆمەڵگەی كوردی بكەن، بەڕاستی زیاد بوونی رێژەی ژن لەو بوارانەدا خۆی لە خۆیدا هەنگاوێكی باشەو بەپڕۆسەیەكی سەركەوتوو دادەنرێت هەروەها هەنگاوێكە بۆ زیاتر كارا كردنی ڕۆڵی ژنان لە پڕۆسەی بەشداریكردنی سیاسیدا بۆ ئەمەش پێویستە لە سەر دەسەڵات رێگاكانی بەردەم پڕۆسەی بەشداری سیاسی لە بەردەم ژناندا فراوان بكات، لە رێگەی رێكخراوەكانی خۆیانەوە بتوانن ژنی سەركردە پێبگەیەنن خولی رۆشنبیری و فێركاری بۆ ژنان بكەنەوە وەزمینە سازییان بۆ بكەن بۆ ئەوەی وەك پیاو بتوانن بەشداربن لە بڕیار و چارەنووسازەكانی وڵات.

Share