Red Purple Black
Kurdistanigawre@gmail.com
شنه‌ پێنجوێنی- ره‌خنه‌گری هونه‌ریی:

SHNAHALRERدرامای كوردیی به‌ره‌و هه‌ڵدێر ده‌ڕوات

دیمانه‌: ستیڤان شه‌مزینانی

* ئێمه‌ی كورد ناتوانین جیاوازیی بكه‌ین له‌ نێوان كاری شانۆ و كاری ته‌له‌فیزیۆندا

* درامای كوردیی خاوه‌نی ناسنامه‌ی هونه‌ریی و فه‌لسه‌فى خۆی نییه‌

* دراما كوردییه‌كان باس له‌ راستی كۆمه‌ڵگا ناكه‌ن و كوڕی رۆژی خۆیان نین

* دراما كوردییه‌كان هه‌نگاو نانێن بۆ پێشه‌وه‌ و كار بۆ تۆراندنی بینه‌ر ده‌كه‌ن

شنه‌ پێنجوێنی نووسه‌ر و ره‌خنه‌گری هونه‌ریی له‌م دیمانه‌ تایبه‌ته‌دا تیشك ده‌خاته‌ سه‌ر درامای كوردیی و هۆكاره‌كانی تۆرانی بینه‌ر له‌ دراما كوردییه‌كان. پێیوایه‌ درامای كوردیی هه‌نگاونانێت بۆ پێشه‌وه‌، بۆیه‌ بینه‌ری كوردی له‌ خۆی تۆراندووه‌ و بینه‌ری كورد له‌ ناچارییدا په‌نا بردۆته‌ به‌ر دراما بیانییه‌كان.

ستیڤان: ئاستی هونه‌ریی دراما كوردییه‌كان چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنیت و پێتوایه‌ له‌ چ ئاستێكی هونه‌رییدان؟.

شنه‌ پێنجوێنی: دراما بۆ خۆی به‌ڵگه‌ی بوون و په‌یوه‌ندیی مرۆڤه‌كان‌ به‌یه‌كتره‌وه‌ ده‌گه‌یه‌نێت له‌ هه‌موو مێژوویه‌كدا. هه‌روه‌ها زمانی كۆمه‌ڵگاشه‌‌‌ هه‌رچه‌نده‌ رۆشنبیریی و زمان و سروشتی كۆمه‌ڵگاگانیش جیاواز بن، هونه‌ر و ئه‌ده‌ب دووانه‌یه‌كی بڵندن‌ له‌ پا‌یه‌ به‌رزه‌كانی بونیادی به‌ره‌وپێشچوون، ده‌بنه‌ هۆی ناسنامه‌ و روویه‌كی شارستانی كۆمه‌ڵ. بره‌و پێدانیان و مامه‌ڵه‌ی دروست له‌ته‌كیان كۆمه‌ڵگه‌ ده‌خاته‌ سه‌ر ره‌وتی گه‌شه‌كردن و به‌ره‌و پێشچوون. میدیای سه‌ربه‌ست و هونه‌ری شانۆ و دراما و فیلم و هۆنراوه‌ و موزیك و هونه‌ری شێوه‌كاریی و نووسین و رۆمان و هه‌موو كایه‌ ئه‌ده‌بی و هونه‌رییه‌كانی دی پێویستییه‌كی ره‌هان بۆ كۆمه‌ڵ و پێشخستنی، ئامرازێكن بۆ هۆشیاركردنه‌وه‌ی هاونیشتمانیان له‌ كێشه‌كانیان.

هه‌روه‌ها تاكی كۆمه‌ڵ ئاماده‌ ده‌كه‌ن به‌ دید و تێڕامانی هزریی نوێ تابتوانێ مامه‌ڵه‌یه‌كی سه‌رده‌میانه‌ بهێنێته‌ كایه‌وه‌ له‌ فێربوونی رێز له‌ رای ‌یه‌كگرتن و هونه‌ری گفتوگۆكردن و خوێندنه‌وه‌ی بیر و بۆچوونی جیاواز و بره‌و پێدانی له‌سه‌ر جه‌م كایه‌ رۆشنبیرییه‌كاندا. گه‌ر بمانه‌وێت شیكردنه‌وه‌یه‌ك بۆ ئاستی درامای كوردیی بكه‌ین ئه‌وه‌ به‌داخه‌وه‌ تا ئێسته‌ درامای كوردیی خاوه‌نی ناسنامه‌یه‌كی هونه‌ریی و فه‌لسه‌فی خۆی نییه‌، زه‌مینه‌ی دراما له‌ ئاستی خوازروادا نییه‌. به‌ بۆچوونی من زاده‌ی چه‌ند هۆكارێكن و ده‌توانین له‌ چه‌ند ته‌وه‌ره‌یه‌كدا شی بكه‌ینه‌وه‌.

ته‌وه‌ره‌ی یه‌كه‌م- ده‌سه‌لاَت و سانسۆركردنی ده‌ق و بابه‌ته‌كانه‌: پیاده‌ نه‌كردنی ئه‌و كه‌ش و هه‌وایه‌ی باس له‌ دیموكراتی ده‌كات و رێگرتن له‌ هه‌مبه‌ر هه‌موو ئه‌و بابه‌ت و ده‌قه‌ هونه‌رییانه‌ی ئاڕاسته‌ی ده‌زگا په‌خشكه‌ره‌كان و به‌ تایبه‌تی كه‌ناڵه‌ ته‌له‌فزیۆنه‌كان و هه‌موو ئه‌و ده‌زگا به‌ناو هونه‌رییانه‌ ده‌كرێت، به‌ پاساودانی ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ كاری ته‌له‌فزیۆن و به‌رنامه‌ و پرۆگرامیاندا نایه‌ته‌وه‌ و نه‌بوونی‌ ئه‌م ئازادییه‌ ده‌بێته‌ خاڵی ده‌ستپێكردن له‌ به‌رده‌م كاری جیددی و تازه‌گه‌رییدا.

ته‌وه‌ره‌ی دووه‌م- نه‌بوونی ده‌قی درامی یان نه‌بوونی سه‌لیقه‌یه‌ بۆ هه‌ڵبژاردنی بابه‌تێكی درامی: ئه‌مه‌ خاڵێكی سه‌ره‌كی پێكهاته‌ی درامایه‌. نه‌بوونی چیرۆك و ده‌قێكی رۆمانتیكی و به‌رجه‌سته‌نه‌كردنی بابه‌ته‌ مرۆیی و كۆمه‌لاَیه‌تییه‌كان و فه‌رامۆشكردنی چیرۆكی منداڵ و مێرمنداڵ به‌ تایبه‌تی بوونه‌ته‌ فاكته‌رێك كه‌ درامای كوردیی لاواز كردووه‌. نه‌بوونی چیرۆكنووس یان سیناریۆنووسی درامایه‌، بۆ نووسینی ئه‌و بابه‌تانه‌ی كه‌ تێكهه‌ڵچوونه‌ مرۆییه‌كان و كار و كاردانه‌وه‌یان ده‌ستنیشان بكات پێویستت به‌ درامانووس یان چیرۆكنووس هه‌یه‌، چوون كاری دراما گوزه‌ركردنی بینه‌رانه‌ به‌ كات و سه‌رده‌مێكی جیاوازدا و له‌ هه‌مان كاتدا پاكبوونه‌وه‌یه‌، ره‌نگدانه‌وه‌ی واقعیشه‌.

لایه‌نێكی تری ئه‌م كێشه‌یه‌ نه‌بوونی سه‌لیقه‌یه‌‌ بۆ هه‌ڵبژاردنی بابه‌تی دراما، پاشان نه‌بوونی روانگه‌یه‌ لای ده‌رهێنه‌ر یان نووسه‌ر كه‌ ئه‌مه‌ زۆر به‌ ‌روونی به‌ته‌وێڵی درامای كوردییه‌وه‌ دیاره‌، بۆ نموونه‌ تۆ كاتێك ‌بابه‌تێك ده‌ستنیشان ده‌كه‌ی ده‌بێ پلانێكی پێشوه‌خته‌ت هه‌بێ بۆ داڕشتنه‌وه‌ی ئه‌و ده‌قه‌، هه‌ر له‌ هه‌ڵبژاردنی ناوی دراما و رستن و چنین و دروستكردنی گرێ (حبكه‌) بۆ ئه‌وه‌ی بینه‌ر تووشی هه‌ڵچوون و داچوون بكه‌یت و ئاره‌زووی به‌رده‌وامی لا دروست بكه‌یت، هه‌ڵبژاردنی لۆكه‌یشن و مكیاژ و دیزاین و جلوبه‌رگ و ئێكسسوارات و رووناكی و موزیك كاری سه‌لیقه‌ی نووسه‌ر یان ده‌رهێنه‌ره‌ ‌له‌گه‌ڵ بوونی خۆشه‌ویستی و راستگۆیی تا ببێته‌ خه‌مێكی گه‌وره‌ و كاری ته‌واوه‌تی بۆ بكرێ. راسته‌ هه‌وڵێك هه‌یه‌ بۆ دراما به‌لاَم ناچێته‌ قاڵبی ئه‌زموون و تازه‌گه‌رییه‌وه‌ و هیچ شتێكی نوێ ناخاته‌ سه‌ر خه‌رمانی به‌هاكانی دراما. به‌ردێك ناخه‌ته‌ سه‌ر به‌ردێك بۆ دروستكردنی باڵه‌خانه‌ی درامای كوردیی. بگره‌ به‌شێوه‌یه‌كی ناڕاسته‌وخۆ هه‌وڵی داڕماندن ده‌ده‌ین، ئه‌وه‌ش به‌رۆكی هه‌موو یه‌كێ له‌ ده‌سه‌لاَتدار و دۆستانی هونه‌ر ده‌گرێته‌وه‌ كه‌ ئه‌و به‌رپرسیارێتییه‌ مێژوویی و هه‌نووكه‌ییه‌ له‌با‌ر ده‌به‌ن.

ته‌وه‌ره‌ی سێیه‌م- كاری ته‌كنیكی و نواندنه‌: نه‌بوونی هه‌موو پێداویستییه‌ ته‌كنیكییه‌كان، كادیره‌ ته‌كنیكییه‌كان هۆكارێكی ترن بۆ نزمی ئاستی درامای كوردیی، سه‌رجه‌م كاره‌ هونه‌رییه‌كان هه‌ر له‌ مۆنتاج و كامێرا و مكیاج و ده‌رهێنان پێویستییه‌كی بنه‌ڕه‌تین بۆ ئه‌نجامگه‌یاندنی كارێكی پێشكه‌وت و مۆدێرن، له‌مانه‌ش گرنگتر نه‌بوونی كاری نواندنه‌. به‌ راستی ئێمه‌ی كورد تا ئێسته‌ ناتوانین جیاوازیی بكه‌ین له‌ نێوان كاری شانۆ و كاری ته‌له‌فیزیۆندا، هه‌موو هه‌ڵچوون و داچوونه‌كانمان زیاده‌ڕۆییه‌كی ته‌واوه‌تی پێوه‌ دیاره‌، نه‌بوونی نه‌فه‌سی نواندنه‌، هه‌ست به‌ میكانیزمی كاره‌كته‌ره‌كان ده‌كه‌یت كاتێك رۆڵی كاره‌كته‌رێك ده‌گێڕن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ هه‌ست به‌و نه‌نگییه‌ ده‌كرێ له‌كاتی نواندنیاندا و سه‌رنجی تۆ وه‌ك بینه‌ر بۆ لای خۆیان راناكێشن، ئه‌مه‌ له‌ كۆتاییدا متمانه‌ی بینه‌ر له‌ ده‌ست ده‌دات و نامۆی ده‌كات به‌ خۆی.

ده‌بێ ئه‌كته‌ر پاشخانێكی رۆشنبیریی باشی هه‌بێ له‌ رووی هونه‌رییه‌وه‌، راهێنانی باشی هه‌بێت و كاره‌كه‌ی وه‌ك خۆشه‌ویستێك له‌ ئامێز بگرێت و مامه‌ڵه‌ی له‌ ته‌كدا بكات. ئه‌كته‌ر ده‌بێ جه‌سته‌ ‌و ده‌نگ و عه‌قڵ و رۆحی خۆی به‌كاربهێنیت، تا وا له‌ بینه‌ر بكات به‌ زه‌حمه‌ت له‌ كه‌سێتی خۆی جیای بكاته‌وه‌ و كه‌ره‌سته‌كانی بریتییه‌ له‌ چڕ بینین، تێبینی، ئه‌فراندن و گوزارشتكردن، ئه‌زموون و یاده‌وه‌ریی، جووڵه‌ ‌و هاوسه‌نگی. پرسیار لێره‌دا ئه‌وه‌یه‌ ئایا ‌ئه‌كته‌ری كورد هه‌موو ئه‌و ئاماده‌باشییه‌ی تێدایه‌ و هونه‌ر بۆ خزمه‌تی هونه‌ر ده‌كات و له‌مانا راسته‌قینه‌كه‌ی تێگه‌یشتووه‌ یان به‌شداریی هونه‌ر وه‌ك ده‌ركه‌وتن و بژێویی ژیان ده‌كات؟. وه‌لاَمی ئه‌م پرسیارانه‌ بۆ خوێنه‌ر به‌ جێده‌هێڵم. نواندن هونه‌ره‌ به‌قه‌ده‌ر ئه‌وه‌ی پیشه‌ بێ، هه‌ر وه‌كو ریچارد بۆلسلافسكی قوتابی (ستانسلافسكی) ده‌ڵێت.

ته‌وه‌ره‌ی چواره‌م- نه‌بوونی كۆمپانیای تایبه‌ت به‌ كڕین و فرۆشتنی كاره‌ هونه‌رییه‌كانه‌: نه‌بوونی كۆمپانیای تایبه‌ت به‌ دراما و هه‌روه‌ها نه‌بوونی بازاڕیشه‌. تا ئێسته‌ هه‌موو جۆره‌ كارێكی بزنس له‌ ولاَتی من و تۆدا هه‌یه‌ له‌لایه‌ن ده‌سه‌لاَتداران و بازرگانانی ولاَته‌ سوتماكه‌كه‌م، به‌لاَم كاری هونه‌ریی نه‌بۆته‌ خه‌مێكی گه‌وره‌ و بتوانێ بازاڕ دروست بكات و فرۆشتنی به‌رهه‌مه‌ هونه‌رییه‌كان له‌ ئه‌ستۆ بگرێ كه‌ ئه‌مه‌ له‌ هه‌موو شوێنێكی ئه‌م جیهانه‌دا دروسته‌ و كاری پێده‌كرێ، به‌لاَم دیاره‌ لای ئێمه‌ هێشتا زه‌مینه‌ی هونه‌ر ئه‌و به‌هایه‌ی نه‌دۆزیوه‌ته‌وه‌ لایه‌نی جوانی و ئه‌زموون و تازه‌گه‌ریی ده‌ستنیشان بكات، بگره‌ خۆ ئه‌م كاره‌ له‌ ولاَتاندا وه‌ك كارێكی بزنس سه‌یری ده‌كرێ، له‌گه‌ڵ به‌رهه‌مهێنانی هه‌ر كارێكی هونه‌ریی قازانجی ماددیی به‌ دواوه‌یه‌، به‌لاَم تا ئێسته‌ ئه‌م رێچكه‌یه‌ لای ئێمه‌ نییه‌، ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ له‌سه‌ر ئاستی تاك ده‌رده‌كه‌وێ نه‌ك وه‌ك كۆمپانیایه‌كی پرۆفیسۆناڵ كاری هونه‌ریی و مۆدێرن به‌رهه‌م بهێنێت. ئه‌م خالاَنه‌ و زۆرتریش وایكردووه‌ ئاستی درامای كوردیی به‌ره‌و هه‌ڵدێر ده‌ڕوات و مه‌رگی ناوه‌خته‌ی درامامان پێڕاده‌گه‌یه‌نن.

ستیڤان: پێتواییه‌ هۆكاری ئه‌وه‌ی بینه‌ری كورد بایه‌خ نادات به‌ زنجیره‌ دراما كوردییه‌كان بۆچی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌؟.

شنه‌ پێنجوێنی: پێموایه‌ بینه‌ری كورد بایه‌خ ده‌دات به‌ دراما كوردییه‌كان، به‌لاَم ئه‌وه‌ دراما كوردییه‌كانه‌ ناتوانێ له‌ ئاست داوا و خواست و ئازار و مه‌به‌سته‌كانی بینه‌ردا بێت، ئه‌وه‌ زۆرێك له‌ دراما كوردییه‌كانه‌ ئاستی سیناریۆیان زۆر نزمه‌ و ناتوانێ هه‌سته‌كانی تاكی كورد وێنا بكات، نه‌بوونی كاری نواندنه‌ لای زۆرێك له‌ كاره‌كته‌ره‌كان كه‌ ناتوانن به‌ شێوه‌یه‌كی سانا رۆڵه‌كانیان به‌رجه‌سته‌ بكه‌ن هه‌ر بۆیه‌ هه‌ر زوو داده‌بڕێی له‌ دراماكه‌ و ناتوانێ كاریگه‌ریی هه‌بێت له‌سه‌رت، نه‌بوونی فه‌زایه‌ له‌ كاره‌ درامییه‌كاندا تا وای له‌ بینه‌ریش كردووه‌ فه‌زای بیركردنه‌وه‌ی ته‌سك بێ و مه‌ودای بیركردنه‌وه‌ی زۆر نییه‌، هه‌ست به‌ بێزاریی ده‌كات، له‌گه‌ڵ ئه‌مانه‌شدا ناوه‌ڕۆكی دراما كوردییه‌كان باس له‌ راستی كۆمه‌ڵگاكه‌ ناكه‌ن یان كوڕی رۆژی خۆیان نین یان كاتێ بابه‌تێكی مێژوویت بۆ به‌ دراما ده‌كه‌ن مێژووشت بۆ ده‌شێوێنن. بێگومان ئه‌م كارانه‌یه‌ وا له‌ بینه‌ر ده‌كات سه‌یركه‌ری دراما بیانی و دۆبلاژكراوه‌كان بن.

ستیڤان: هه‌ندێك ره‌خنه‌گری هونه‌ریی پێیانوایه‌ ده‌رهێنه‌ری دراما كوردییه‌كان توانای مه‌عریفی و ئه‌كادیمی و ده‌رهێنانی هونه‌رییان كه‌مه‌. تۆ چۆن له‌مه‌ ده‌ڕوانیت؟.

شنه‌ پێنجوێنی: بێگومان توانای ئه‌كادیمی گرنگه‌ به‌لاَم مه‌رجیش نییه‌،‌ ته‌نیا ئه‌كادیمی بوون مه‌رج نییه‌ بۆ سه‌ركه‌وتنی كاری هونه‌ریی، به‌ڵكو پاشخانێكی مه‌عریفی به‌رده‌وام و هه‌وڵدان و خۆشه‌ویستی و سووربوون و لێبورده‌یی و خوێندنه‌وه‌ی به‌رده‌وام و بینین ده‌كرێ بتكاته‌ كه‌سێكی به‌ سه‌لیقه‌ و كاری هونه‌ریی ناوازه‌ ئه‌نجام بده‌ی. بۆ نموونه‌ عوسمان چێوار مامۆستا بوو، به‌لاَم وه‌ك شانۆكار و ده‌رهێنه‌ری شانۆیی رۆڵی گه‌وره‌ی بینیووه‌ له‌ پێشخستنی بزووتنه‌وه‌ی شانۆیی كوردیدا. هه‌روه‌ها شاره‌زایی مامۆستا ئه‌لی مه‌ردان له‌ هونه‌ری مه‌قام و ئاوازدانان و ژه‌نینی هه‌ندێك له‌ ئامێره‌كان و شاره‌زاییه‌كی گه‌وره‌ له‌ مه‌قامدا كه‌ مامۆستاكانی مه‌قامی عێراقی به‌ رابه‌ری خۆیانی ده‌زانن. كه‌سێكی ئه‌كادیمی نه‌بوو، به‌لاَم جۆرێكی تازه‌ی بۆ مه‌قام زیاد كرد كه‌ تا ئێسته‌ وه‌كو قوتابخانه‌یه‌ك سه‌یر ده‌كرێ و ده‌خوێندرێ.

ده‌رهێنه‌ر به‌همه‌نی قوبادی زۆربه‌ی كاره‌كته‌ره‌كانی خه‌ڵكی ئاسایین و له‌سه‌ر ئاستی ولاَتان ناسراون، ئه‌مه‌ ناكاته‌ ئه‌وه‌ی ئێمه‌ پرۆفیسۆناڵییه‌ت ره‌ت بكه‌ینه‌وه‌، نه‌خێر بێگومان گرنگه‌ له‌گه‌ڵ پاشخانێكی زانستی به‌رده‌وامدا. ناتوانین به‌ ره‌ها بپه‌یڤین وه‌لێ كاره‌ درامییه‌كان زۆرێك له‌و راستییه‌ ده‌سه‌لمێنن، زۆرێكیان پاشخانێكی مه‌عریفی و هونه‌ریی پێویستیان نییه‌، یان ئێمه‌ هێشتا تێگه‌یشتنمان بۆ هونه‌ری دراما له‌و ئاسته‌دا نییه‌، له‌گه‌ڵ نه‌بوونی گیانی لێبوردن و ئاماده‌باشی بۆ زه‌مینه‌ی ره‌خنه‌ وه‌رگرتن و دروستبوونی گفتوگۆیه‌كی سه‌رده‌میانه‌. بۆ نموونه‌ تا ئێسته‌ كاری هه‌ره‌وه‌زیی نابینرێ له‌ دراما كوردییه‌كاندا، مه‌رچ نییه‌ هه‌ر خۆت سیناریۆنووس و ئاماده‌كار و ده‌رهێنه‌ریش بیت، بۆ هه‌ندێ كاری مێژوویی وا باشتره‌ به‌ هاوكاریی چه‌ند ده‌رهێنه‌رێك یان نووسه‌رێك كارێكی درامای مێژوویی به‌رهه‌م بهێنرێت.

هه‌روه‌ها زۆرێك له‌م كارانه‌ كه‌ په‌خش ده‌كرێ ئیتر به‌دواداچوونی بۆ ناكرێ، هه‌رچه‌نده‌ لێره‌شدا رۆشنبیران و ره‌خنه‌گرانیش به‌شدارن له‌م كه‌موكوڕییه‌دا كه‌ ئه‌و بابه‌تانه‌ی په‌خش ده‌كرێ ئاستێكی خراپیان هه‌یه‌ باس ناكرێ و نابێته‌ خه‌مێك به‌و بیانووه‌ی ئه‌و بابه‌ته‌ له‌ ئاستی نووسیندا نییه‌ یان له‌سه‌ر كه‌ناڵه‌ ته‌له‌فیزیۆنییه‌كان به‌رنامه‌یه‌ك ئاماده‌ ناكرێ له‌سه‌ر هه‌موو ئه‌و ره‌خنه‌ و بۆچوونانه‌ی له‌سه‌ر ئه‌و كاره‌ درامییه‌ كه‌ نوسراوه‌ و گفتوگۆكردن له‌سه‌ری به‌ بانگهێشتكردنی چه‌ند هونه‌رمه‌ند و چیرۆكنووسی به‌ ئه‌زموون و ده‌رهێنه‌ر تا بتوانن سه‌ر له‌به‌ری دراماكه‌ له‌ رووی باشی و خراپی شی بكرێته‌وه‌ و سوودی بۆ هه‌نگاوی داهاتوو هه‌بێت، نه‌ك دوای په‌خشكردنی دراماكه‌ به‌ هۆی كولتووری خزم خزمێنه‌ ده‌ستخۆشی لێ بكرێ یان بێده‌نگی هه‌ڵبژاردن، هه‌ر بۆیه‌ دراما كوردییه‌كان هه‌نگاو نانێن بۆ پێشه‌وه‌ بگره‌ رۆژ به‌رۆژ ئاسته‌كان داده‌به‌زێن و كار بۆ تۆراندنی بینه‌ر یان سه‌یركه‌ر ده‌كه‌ن.

ستیڤان: ئایا له‌ شكستی درامای كوردیی نییه‌، بینه‌ری كورد په‌نا ده‌باته‌ به‌ر زنجیره‌ دراما توركی و كۆرییه‌كان؟.

شنه‌ پێنجوێنی: بێگومان راسته‌ پشكێكی گه‌وره‌ به‌ر درامای خۆماڵی ده‌كه‌وێت كه‌ له‌ ئاستی چێژ وه‌رگرتنی بینه‌ردا نییه‌، هه‌روه‌ها تاكی كورد هێنده‌ی رۆڵی خۆی له‌ دراما توركی و ئاره‌بییه‌كاندا ده‌بینێته‌وه‌ له‌ دراما كوردییه‌كاندا به‌رجه‌سته‌ی ناكات، به‌رجه‌سته‌كردنی خۆشه‌ویستی كه‌ بابه‌تێكی سه‌ره‌كی گه‌نجانمانه‌ و بگره‌ ته‌مه‌نه‌ جیاوازه‌كانی تریش گرنگیان بۆی هه‌یه‌ به‌ده‌ست ناكه‌وێ له‌ دراما خۆماڵییه‌كاندا، ئاستی نواندن له‌ دراما بیانییه‌كاندا زۆر به‌رزن، هه‌روه‌ها هه‌ڵبژاردنی كاره‌كته‌ره‌ سه‌رنجڕاكێشه‌كان و مۆدێلاتی جلوبه‌رگ و مكیاژ و ئێكسسوارات خاڵێكی تری سه‌ركه‌وتنی دراما توركی و ئاره‌بییه‌كانه‌، بێئاگا له‌وه‌ی مه‌به‌ستی سه‌ره‌كی له‌ دراما توركی و ئاره‌بییه‌كان شه‌ڕێكی هونه‌ریی و سیاسیی و سایكۆلۆژییه‌ به‌رامبه‌ر به‌ تاكی كورد و كولتووره‌كه‌ی.

ده‌بێت ئه‌وه‌مان بیر نه‌چێت ئه‌مڕۆ سه‌رده‌می جیهانگیرییه‌، تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگا ئازادن و ده‌توانن به‌ رووی جیهاندا بكرێنه‌وه‌ و گرنگییه‌كانیان به‌لای كاری بیانیشدا بڕوات، بۆ نموونه‌ دراما مێژووییه‌ دۆبلاژكراوه‌ كۆرییه‌كان بینه‌رێكی باشی له‌هه‌موو ته‌مه‌نه‌كاندا بۆ خۆی راكێشاوه‌ و ئالووده‌ی سه‌یركردنی بوون، ده‌كرێ تا ئاستێك سوودی هه‌بێت و ئاشنابوونی مێژوو و كولتووری ولاَتێكی تره‌، هه‌روه‌ها بابه‌ته‌كانی زۆر نزیكن له‌ ژیانی واقیعی كۆمه‌ڵگای ئێمه‌وه‌ و ده‌سه‌لاَتدارانی تێدا ده‌بینینه‌وه‌ كه‌ چۆن میلله‌ت ده‌چه‌وسێننه‌وه‌، هه‌ڵگری كۆمه‌ڵێك راستی ژیانی ئێمه‌ن كه‌ چۆن هه‌ژاره‌كان له‌هه‌موو سه‌رده‌مێكدا ئازاره‌كانیان یه‌كه‌ و چاوچنۆك و به‌رژه‌وه‌ندپه‌رستانیش به‌رده‌وام به‌ دوای پله‌ و پایه‌ و ناوبانگی ناشه‌رعییه‌وه‌ن.

ئه‌مانه‌ وا له‌ بینه‌ری كورد ده‌كات كاتی خۆی ته‌رخان بكات یان كاتی تایبه‌تی بۆ دروست بكات بۆ سه‌یركردنی، به‌لاَم پێموایه‌ ئه‌مه‌ش نابێ ببێته‌ پیشه‌مان به‌ڵكو ده‌بێ له‌ كۆتایدا هه‌ر بگه‌ڕێینه‌وه‌ بۆ كاری درامای خۆماڵی و په‌یوه‌ستبوون پێوه‌ی، هه‌روه‌ك چۆن ماهاتما گاندی ده‌ڵێت ئه‌وه‌ ئینگلیز نییه‌ ئێمه‌ داگیر ده‌كات به‌ڵكو ئه‌وه‌ ئێمه‌ خۆمانین كار بۆ داگیربوونمان ده‌كه‌ین، به‌ په‌یوه‌ندییكردن به‌ ئینگلیزه‌كان و گه‌وره‌كردنیان و كڕینی هه‌موو پێداویستییه‌ك، ئه‌وه‌ تاكی هیندییه‌ رێگه‌ ده‌دات داگیر بكرێت. منیش پێموایه‌ ئه‌وه‌ ئێمه‌ خۆمانین به‌رپرسیارین له‌ هه‌موو ئه‌م داگیركردنانه‌ كه‌ رووبه‌ڕوومان ده‌بێته‌وه‌، هه‌ر بۆیه‌ پێویسته‌ له‌سه‌ر رۆشنبیران هه‌ر له‌ چیرۆكنووس و ده‌رهێنه‌ر و ره‌خنه‌گر و سه‌ندیكا هونه‌رییه‌كان كارێكی ته‌واوه‌تی بكرێ و بتوانن هه‌ڵوێسته‌یه‌ك به‌رامبه‌ر كه‌مته‌رخه‌می وه‌زاره‌تی رۆشنبیریی بكه‌ن و هه‌وڵی ته‌واوه‌تی وه‌گه‌ڕ بخه‌ن بۆ بوژاندنه‌وه‌ی بزووتنه‌وه‌ی درامای كوردیی.

Share